Açık Kaynak Kodu (Open Source) Nedir?

Açık Kaynak Kod Nedir?

“Açık kaynak kodlu yazılım” terimini sıkça duyuyoruz. Linux ve Linux tabanlı Android şeklinde yazılımların açık kaynak kodlu bulunduğunu biliyoruz. Peki aleni kaynak kod tam olarak ne demek ve açık kaynaklı yazılımın avantajları neler?

Programlar, yani kısaca .Exe, ..Dmg, .Deb şeklinde dosyalar, binlerce “kaynak kodu” satırından derlenmiştir. Programlama dilini bilmeyenler için fazlasıyla karışık görünebilecek bu kodlar, bir tatbik dosyası olarak derlenir. Derleme işleminden sonrasında artık kaynak koduna gereksinim duyulmaz. Dolayısıyla iTunes şeklinde bir yazılımı çalıştırırken kaynak kodunu görmez, ancak ürünün son halini görürsünüz. Çoğumuz için bu aslına bakarsanız olması ihtiyaç duyulan şeydir. Açık kaynak kodlu yazılımlar ise kaynak kodlarıyla birlikte yayınlanırlar. Geliştirici, ara sıra onları derleyip, kaynak kodlarının yanında bir tatbik dosyası da sunabilir. Bazı durumlarda ise derleme işi kullanıcıya bırakılır.

Avantajları;

  • Açık kaynak kodlu yazılımlar, programcı topluluğunun gelişimini sağlar. Bu sayede eğitime, yaratıcılığa ve esin almaya yardımcı olur.
  • Açık kaynak kodlu yazılımlarda örneğin bir aleni bulunduğunda, onunla ilgilenen oldukca daha fazla kişi olduğundan oldukca daha acele kapatılabilir. Kapalı kaynak kodlu yazılımlarda ise uzun bir müddet beklemeniz gerekebilir.
  • Yazılımların değişik çeşitlerinin ortaya çıkmasını sağlar. Örneğin Mozilla Firefox, Chromium ve Linux’tan türeyen birçok yazılım var.
  • Yazılım geliştiricisinin PC’nizde şüpheli işler çevirmediğinden güvenilir olmanızı sağlar. Kaynak kodu kapalı bir yazılımın yaptığını iddia ettiği şeyleri gerçekten güvenilir yoldan yaptığını anlamanın oldukça fazla yolu olmayabilir.

Açık kaynak kodlu işletim sistemleri;

Kişisel bilgisayar kullanımının popüler bir hale dönüşmeye başladığı zaman dilimi içinde işletim sistemi olarak en çok kullanılan sistemler Windows ve Apple‘ın ürettiği Mac OS işletim sistemleriydi. Bu işletim sistemleri kullanıcılara belli bir lisans karşılığı satılıyor ve kaynak kodları gizli olarak ulaşıyordu. Ticari amaçlara dönüştürülen bu işetim sistemleriyle beraber tamamen aleni kaynaklı “özgür yazılım” hareketi de baş gösterdi. Bu hareket cevabında ortaya güzel bir alternatif olarak Linux tabanlı dağıtımlar sunulmaya başlandı. Hala günümüzde azımsanamayacak bir etken kitle tarafınca kullanılan Linux tabanlı işletim sistemleri açık kaynak kodludur ve kullanıcılarının geliştirmesine aleni olarak yayın yapmaktadır. Açık kaynak kodlu ve serbest bir yazılım olduğu için de Linux dağıtımlarının büyük bir kısmı ücretsiz olarak kullanılabilmektedir.

OKUMALISIN!  Stok Fotoğrafçılığı Nedir, Nasıl Yapılır?

Son olarak; kaynak kodların daha kolay yorumlanabilmesi için yazılımcılar kod satırlarının içine yorum ekleyebilirler. Eklenen bu yorumlar ancak kaynak kod dosyası incelenirken görünür ve normal şartlarda görülemez. Bu yorumların eklenmesinin sebebi sistemi parçalara ayırmak ve olası güncelleme veya sıkıntı giderme durumunda öteki yazılımcıların veya kendisinin kolayca doğru kod parçasını bulmasına destek olmasıdır. Sadece işletim sistemi değil birçok alanda hizmet eden küçük yahut büyük birçok yazılım geliştirilmektedir. Açık kaynak topluluğu Photoshop benzer biçimde ticari yazılımlara alternatif olarak Gimp şeklinde aleni kaynaklı ve ücretsiz yazılımlar çıkarmıştır ve çıkarmaya devam etmektedir. Çeşitliliği ve kaliteyi artırmak için kullanılarak yahut geliştirilerek destek verilmesi gerekir.

Bu tür yazılımların ayırt edici özelliği kullanıcıya yazılımı değiştirme özgürlüğü sağlamasıdır. Açık kaynak kodlu yazılımlar, uyarlanabilir, sağlam, hızlı ve güvenlidir.

Açık kaynak kod dünyası, yeni bir yazılım üretme biçimi, yeni iş modelleri sunmaktadır.

Dünyanın her tarafınca bilişim uzmanlarınca imece yöntemi ile endüstri standartlarında geliştirilen açık kaynak kod yazılımları, insanlığın ortak malıdır.

Programcılar yazılımları geliştirirken kullandıkları programlama dilleriyle kaynak dosyaları oluştururlar. Daha sonrasında derlemeli dillerde (C, C++, Java, Pascal) bu dosyayı derleyerek çalıştırılabilir hale çevirirler. Açık kaynaklı yazılım savunucuları her üretilen ve dağıtılan programla beraber kaynak kodunun da dağıtılmasını savunurlar.

Bu sayede geliştirme sırasında ve ilerde yeni sürümlerin ortaya çıkması esnasında daha oldukça sayıda gözün süzgecinden geçmiş daha kaliteli bir yazılım çıktığını düşünürler. Açık kaynaklı yazılımlar 2005 senesi itibariyle bir patlama yapmışlar ve on binlere varan program ve varyanta ulaşmışlardır. En iyi bilinenler Linux, Open Office, GNU, Debian‘dır.

Açık kaynaklı yazılımlar, en küçüğünden cep telefonu, saat şeklinde gömülü sistemlerden, en büyüğünden süper bilgisayarlara, ev kullanıcılarından KOBİ’lere, kamu kurumlarından her türden okullara, bütün kuruluş ve bireylerin rahatça kullanabileceği, gereksinimlere bakılırsa basitleştirilebilen, sağlamlaştırılabilen ve güçlendirilebilen yazılımlardır.

OKUMALISIN!  2020 İnternet Ortamında Para Kazanma Yöntemleri

Açık kaynak kod yazılımlar, her alanda çözümler sunarak, yazılım tekellerine karşı tüketiciye seçenekler sunmaktadır. Almanya, İspanya, Meksika, Brezilya, Çin, Kore, Hindistan gibi birçok ülke, amme kurumlarında aleni kaynak kodlu yazılımlarının kullanımını benimsemiş ve malumat topluluğu stratejilerin bir parçası yapmışlardır.

Avrupa Birliği, UNESCO, Dünya Bankası gibi kuruluşlar güvenlik ve tutum gibi gerekçelerle açık kaynak yazılımlarını önermektedir. Dünya üzerindeki derhal her ülke kendi gereksinimlerine nazaran aleni kaynak kodlu bir Linux dağıtımı geliştirmiştir.

Türkiye’de TÜBİTAK’ın girişimi ile bu yönde ULUDAĞ: Ulusal Dağıtım Projesi başlatılmış ve bir Linux dağıtımı olan Pardus Ulusal İşletim Sistemi hazırlanmıştır. Türkiye’de açık kaynak kod topluluğu 10 yılı aşkın bir süredir bulunmakta, Turkuaz, Gelecek Linux, İstanbulx, Boreas, Turkix benzer biçimde dağıtımlar ve başka açık kaynak kodlu yazılımlar ve uygulamalar geliştirilmekte, aleni kaynak firmaları kurulmaktadır.

Açık kaynak kodlu yazılım toplulukları, şu görüşlerle aleni kaynak ortamlarını desteklemektedir: “Açık kaynak kodlu yazılımlar tasarruf ve güvenliğin ötesinde de bir ülke ekonomisi için önemlidir. Açık kaynak ortamları, teknoloji üretebilecek gençleri yetiştirmenin etkin yollarından biridir. İthal hazır çözümler yerine, ülke insanına güvenmek, ona yatırım demektir. Açık kaynak, kendi okullarında gereksinimlerine göre uyarlanmış, güvenli, sağlam ve ucuz çözümler demektir.

Açık kaynak yazılımlar, sade donanımları etkin kullanabilmek demektir. Tüm üretim ve servis sektörlerinde bilişim maaliyeti gittikçe artmaktadır. Açık kaynak yazılımlar, en başta lisanslar sebebiyle bu maliyetleri düşürerek, yerli sanayici ve bilişimciye yardımcı demektir, ülkenin rekabet yeteneği artırmak demektir. Açık kaynak yazılımları, kapalı kaynak kod yazılımlarla yetenek ve performansta yarışacak konumdadır.

Açık kaynak yazılımların tam rekabet ortamında kapalı kaynak yazılımlarla yarışması gerekir. Temel bilişim eğitimin marka bağımlılığı yaratmayacak, kullanıcıyı bütün alternatif platform ve ürünlerde çalışabilme kabiliyetini kazandıracak, ürünlere değil kavramlara ağırlık vermesi gerekir.

OKUMALISIN!  API Nedir, Ne İşe Yarar?

Leave a Comment

Your email address will not be published.

error: Alert: İçerik korunuyor!